مقدمه:

چیز غریبی نیست وقتی گاهی اوقات کسی در بین دو وعده غذایی احساس گرسنگی، ضعف، لرزش و احساس ترشی معده کند.  بعضی مواقع این علائم میتوانند خیلی شدید باشند که حتی شخص را از خواب بیدار کند. این علائم بسرعت با خوردن یک میان وعده ازبین میرود. اینچنین بهبودی با خوردن غذا اینطور تلقی میشود که مشکل “پائین بودن قند خون” بوده است.

علی رغم اینکه این علائم اغلب با خوردن غذا بهبود می یابند ولی در واقع ارتباط خیلی کمی با نیاز بیولوژیکی ما به غذا و انرژی دارد. آنچه که باید بیاموزید این است که این علائم بواسطه جمع شدن غیر معمول اسید در معده و فقر عملکرد معده و دستگاه گوارش شما و کاهش فشار خون  و سطح اکسیژن در مغز است.

دستگاه گوارش معمولا چگونه عملکردی دارد

در خلال روز و شب، ما مرتب اسید معده ترشح میشود. در زمان خوردن غذا این اسید بیشترمیشود. اسید معده برای کمک به هضم غذا، از بین بردن باکتری های بیماری زا  لازم است وهمچنین برای فعال سازی آنزیم های مختلف هضم مفید است.

دستگاه گوارش اتان را مثل یک تسمه نقاله در نظر بگیرید که سر تا سر روز بصورت مستمر محتوی روده ای را بجلو میبرد. مری ما غذا را به سمت معده فشار میدهد، معده نیز اسید معده و غذایی که بخشا هضم شده را به روده کوچک میفرستد، روده کوچک مواد مغذی را جذب و مواد غیر قابل جذب(فیبر) را به روده بزرگ فرستاده  و روده نیز آنها را به مقعد می فرستد.

این عمل تسمه نقاله ای دستگاه گوارش در درجه اول تحت کنترل شبکه های عصبی معروف به سامانه ی عصبی خود بخودی(Autonomic Nervous System-ANS) است. این سیستم مسئول ایجاد انقباض های مورد نیاز برای تخلیه معده و راندن غذا در مسیر روده کوچک و بزرگ است. بعضی مواقع این سامانه بواسطه اختلال سیستم خودبخودی بدرستی کار نمیکند.

عملکرد تسمه نقاله ای دستگاه گوارش 24 ساعته مشغول تخلیه محتویات معده، و عبور دادن آن در مسیر است. وقتیکه ما غذا می خوریم معده برای تولید میزان بیشتری اسید تحریک میگردد و تخیله را سریع تر انجام میدهد. این نکته ی بسیار حائز اهمیتی است زیرا آهسته شدن تخلیه محتویات معده به غلط احساس معمول گرسنگی ، جمع شدن زیادی اسید معده  که به سوء هاضمه( Dyspepsia) معروف است را راه میاندازد.

تفاوت بین سوء هاضمه( Dyspepsia) و سوزش معده چیست؟

سوزش معده زمانی رخ میدهد که مری با اسید در تماس قرار میگیرد. دریچه بین مری و معده طوری طراحی شده که در عین حال که به غذا و مایعات در جهت پائین از مری به معده راه باز میکند بایستی از برگشت اسید به مری جلوگیری نماید.

گاهی اوقات، این دریچه بخوبی بسته نشده و اجازه میدهد که اسید معده به مری راه پیدا کند. اسید باعث تحریک عصب انتهایی مری شده و علائم مشترکی که سوزش معده یا  بیماری ریفلاکس معده(GERD) گفته میشود را پدید میآورد. بیماری (GERD) میتواند با احساس سوزش در سینه ، بادگلو، یک احساس تلخی در دهان، سرفه و خس خس همراه باشد.

ممکن است فکر کنیم که بیماری سوء هاضمه یعنی ترشی معده، تهوع خفیف یا یک ناراحتی معده  . این علائم مثل سوزش معده از پاشش اسید به مری ایجاد نمی شوند. علائم سوء هاضمه ناشی از تجمع غیر عادی اسید در معده است. اسید جمع میشود زیرا بصورت معمولی معده تخلیه نمیشود، نه به این خاطر که معده اسید زیادی تولید کرده است.

اگر مرور کنیم  علائم ریفلاکس معده (GERD)  پاشش اسید به سمت مری و سوء هاضمه بخاطر تجمع اسید زیادی در معده است.

اشتباه گرفتن سوء هاضمه با گرسنگی

ما اغلب سوء هاضمه را با گرسنگی اشتباه میگیریم زیرا شما ممکن است احساس لرزش، کمی تهوع  یا ضعف کرده و با خوردن غذا علائم ناپدید شوند. این علائم ناپدید میشوند زیرا خوردن غذا معده را برای تخلیه تحریک میکند. بنابراین غذا باعث میشود که اسید زیادی به روده کوچک تخلیه و علائم از بین بروند.